Veluwe Randmeer Mediagroep

In de bocht verliest Thom Ruitenberg elke ronde een beetje terrein. Niet veel, maar genoeg om het te voelen. Waar anderen hun snelheid vasthouden, moet de Elburger elke schaatstraining opnieuw aanzetten. “Daar zit voor mij het zwaarste stuk”, zegt hij. “Dan begint het pas.”

Schaatsen zit in het bloed

Schaatsen zit diep in zijn familie. Zijn vader, René Ruitenberg, was jarenlang een van de beste marathonschaatsers van Nederland. En zijn oom reed ooit voorin de Elfstedentocht. Thom groeide ermee op, maar voelde zich nooit vanzelfsprekend thuis op het ijs. “Ik kan schaatsen”, zegt hij, “maar het gaat niet vanzelf. Dat merk je pas als je serieus gaat trainen.”

Jaren geleden zei hij tegen zijn vader dat hij mee zou gaan naar de Weissensee. “Ik speelde selectievoetbal. Toen heb ik gezegd: als ik daarmee stop, ga ik mee.” Zo’n zin kan vrijblijvend klinken. In zijn familie is dat het niet. “Belofte is belofte. Dat zit er gewoon in.”

Blessure en twijfel

Vorig jaar was hij al op de Weissensee, maar niet als deelnemer. Een kruisbandblessure hield hem langs de kant. Hij hielp mee als begeleiding en zag van dichtbij wat de tocht betekent.

“Het is intens. Niet alleen sportief, maar ook wat erachter zit.”

Dit jaar staat hij er wel. Fit genoeg om het te proberen. En vastbesloten om niet halverwege af te stappen. De voorbereiding verliep moeizaam. Door werk en andere verplichtingen trainde hij minder dan gehoopt. Twee weken geleden sloeg de twijfel toe. “Toen dacht ik echt: dit gaat me nooit lukken.”

Een training die vertrouwen gaf

Tot een training beter ging dan verwacht. Hij reed achter schaatsers aan die de tocht al eens hadden volbracht. “Dat gaf vertrouwen. Dan denk je: misschien kan ik dit ook.”

De tocht staat voor Thom niet op zichzelf. Hij schaatst samen met 44 anderen voor het Rene Kids Centre, een dagopvang voor kinderen in een van de armste wijken van Namibië. Het is geen ver-van-mijn-bed-project. Hij was er acht keer. Als kind speelde hij er al voetbal. Pas later begon hij te begrijpen wat hij zag.

Beelden die blijven hangen

“Je wordt ouder, bewuster,” zegt hij. “Dan zie je hoe mensen daar leven.” Een beeld keert steeds terug. Tijdens een bezoek aan een vuilnisbelt deelde hij broodjes uit. Geen afgebakend terrein, maar een uitgestrekte vlakte vol afval.

Tussen het puin kroop een jongetje van een jaar of vier vandaan om eten te halen. “Dat vergeet je niet.” Terug in Nederland bleef dat beeld hangen. “Je wordt dankbaar voor waar je leeft. Tegelijk is het lastig. Je wilt hier ook blijven genieten, zonder dat het voelt alsof dat niet mag.”

Een ander perspectief

Die spanning blijft. “Je wilt niet onverschillig worden, maar ook niet vast blijven zitten in wat je hebt gezien.”

Het Rene Kids Centre probeert kinderen een ander perspectief te bieden. Een plek waar ze overdag terechtkunnen voor eten, structuur en begeleiding. “Het gaat om mindset,” zegt Thom. “Veel mensen leven daar van dag tot dag.” Kinderen groeien vaak op zonder vaste kaders. Juist daarom ligt de focus op jongeren. “Als je daar iets kunt veranderen, kun je generaties beïnvloeden.”

Een vorig bezoek in Namibië. | Foto: Thom Ruitenberg

Geloof en motivatie

Het centrum werkt vanuit christelijke waarden. Voor Thom is dat vanzelfsprekend. Hij groeide ermee op en herkent de betekenis ervan in Namibië. “Geloof geeft hoop. Het idee dat het leven meer is dan wat je nu ziet.” Zijn christelijke overtuiging helpt ook tijdens het trainen. 

 “Het helpt om te weten waarvoor je het doet.” Toch blijft het onzeker. De 200 kilometer moeten binnen twaalf uur worden afgelegd. Wie te langzaam is, mag de laatste ronde niet meer starten. Thom heeft nog nooit langer dan vijf uur aaneengesloten gesport.

“Wat mijn lichaam doet na acht uur, weet ik niet. Dat maakt het spannend.”

Niet opgeven

En als het niet lukt? Hij denkt even na. “Dan ben ik teleurgesteld in mezelf. Maar dan probeer ik het opnieuw. Ik wil die 200 kilometer ooit halen.”

Voor nu kijkt hij vooruit. Naar het ijs, en naar de Weissensee. Het wordt een dag die alles van hem vraagt. Hoe het afloopt, weet hij niet. Maar 'opgeven' staat niet in zijn woordenboek. Dat heeft hij ooit gezegd. En daar houdt hij zich aan.

De Weissensee. | Foto: Thom Ruitenberg