advertentie
Tijdens een wandeling in het Heuveltjesbos in Voorthuizen zag Meijer een informatiebord over dat gebied. Maar tot zijn verbazing klopte de informatie niet. “Toen dacht ik, ik moet ervoor zorgen of een poging doen om te kijken of ik andere bossen wel kan behouden met het goede verhaal erbij.”
Hij ging oude kaarten bekijken en ontdekte dat het Johannabos vroeger een kampenlandschap was: een stuk land met akkers en weiden en omheind met houtwallen.
Van akker naar bos
Die houtwallen waren volgens Meijer broodnodig. De bomen leverden hakhout op om mee te koken en te verwarmen. In de 19e eeuw wisselde het bezit van het gebied meerdere keren. Eén van de eigenaren die in de bronnen opduikt, is Samuel Sandberg, later burgemeester van Harderwijk.
Daarna kwam de grond in handen van Voorthuizense families. Later werd het bos gekocht door een eigenaar die het gebied omvormde tot een bos. Bij die omslag speelde jachtopziener Cornelis van der Kuilen een rol, samen met zijn schoonzoon Gerrit van Rootselaar. Zij plantten samen veel nieuwe bomen, in opdracht van de nieuwe eigenaar. Het bos was ook een investering: er werd elk jaar hakhout verkocht.
Waar de naam Johanna vandaan komt
Die eigenaar was bankier H. E. Kleijn van Willigen uit Hilversum. Hij trouwde met een Johanna. Later hertrouwde hij en kreeg vier kinderen. De oudste dochter kreeg ook de naam van Johanna.
Er wordt gedacht dat de naam Johannabos verwijst naar de dochter van de bankier, Johanna Kleijn van Willigen, maar helemaal zeker is dat niet. Dat is ook niet meer terug te halen, vertelt Meijer.
Brieven uit het familie archief
Wat wel duidelijk is, dat Maurits Gleichman, uit Wageningen, een van de kleinkinderen is van Johanna Kleijn van Willigen. De familiegeschiedenis kwam aan het licht toen er een doos met brieven opdook op zolder: brieven die Johanna schreef aan Gerrit van Rootselaar uit Voorthuizen, de schoonzoon van de jachtopziener. Die kende ze via haar vader, die goed contact had met de familie.
Het meeste indruk maakte haar verslag uit 1945, vertelt Gleichman. Daarin beschrijft ze hoe ze tijdens de hongerwinter vanuit ’s-Graveland bij Hilversum naar Voorthuizen fietste, op zoek naar eten bij de familie van Rootselaar. Ze schreef ook dat ze onderweg “even in het bos is gaan kijken".
Nazaten ontmoeten elkaar
Johanna keerde op een krakkemikkige fiets terug naar Hilversum met een hele hoop eten , die ze van familie Rootselaar kreeg. “Ik scheur nu met de auto een half uurtje naar deze plek,” zegt Gleichman, “maar beladen met eieren op de fiets is dat toch echt wat anders. “Dat doet me echt wel wat.”
Via het onderzoek van Meijer kruiste zo'n vier jaar geleden de paden van Gleichman en Meijer. Dat leidde uiteindelijk tot contact tussen een aantal kleinkinderen van Johanna en kleinkinderen van Gerrit van Rootselaar. Er volgde zelfs een gezamenlijke wandeling door het Johannabos.
Johannabos in gevaar
In de jaren 50 was het bestaan van het Johannabos niet zeker. Er waren plannen voor woningbouw, wat kon rekenen op protest. Uiteindelijk besloot de gemeenteraad in 1975 tot een compromis: er kwamen 24 woningen, maar wel deels buiten het bos. Daardoor bleef een groot deel van het Johannabos behouden, vertelt Meijer.
Recent veranderde het bos opnieuw. In 2019 werd er veel gekapt om exotische bomen te verwijderen en ruimte te maken voor inheemse soorten. Het doel was om het bos diverser te maken, maar nu blijkt dat een aantal van deze nieuwe bomen het niet heeft gered. Volgens Meijer zet de gemeente wel door met het beplanten van het bos, maar dan op een andere manier.
Een nieuw verhaal
Meijer kreeg ook steun van de gemeente om samen met de gebiedsregisseur een informatiebord te maken over het verhaal achter het Johannabos. Daarop staan jaartallen en feiten die door Meijer zijn gecheckt en aansluiten bij de familieverhalen.
Daar is hij blij mee, maar de ontmoeting met de nazaten van Johanna en Gerrit was voor hem de kers op de taart van zijn onderzoek. “Ik vond het gewoon leuk om die twee families weer bij elkaar te brengen.”
💬 Mail ons!
Heb jij een tip of opmerking? Mail naar de redacties: redactie@vrmg.nl of bel:
Redactie Nijkerk 0341-798298 | Redactie Nunspeet 0341-258133
