Jaren geleden verhuisde ze naar verzorgingshuis Veenhage in Nootdorp. Een plek waar zorg geen keuze is, maar een noodzaak. Waar je niet meer woont, maar verblijft. En daar begon het ook voor ons, haar familie en vrienden, een nieuw hoofdstuk: het leren omgaan met een moeder die ons nog wel zag, maar niet altijd meer herkende. Die langzaam weggleed in een wereld waarin taal vervaagde, blikken verloren gingen en nabijheid iets werd wat je vooral voelde maar niet meer besprak.

Dementie is een vreemde reisgenoot. Het dwingt tot aanpassing, tot geduld, tot afscheid nemen terwijl iemand er nog is. En het verandert niet alleen degene die het treft het vormt ook iedereen eromheen. Soms op schrijnende, soms op wonderlijk tedere manieren.

Wat resteerde was een soort kunstmatig bestaan, waar routine het overnam van regie. Waar het leven niet meer werd geleefd, maar werd ondersteund. En dat doet pijn. Omdat je wil grijpen wat niet meer vast te houden is.

Nu, vlak voor de crematie, besef ik pas hoeveel impact dit heeft gehad. De zorg, het wachten, het loslaten. En uiteindelijk ook: de opluchting. Niet omdat het voorbij is, maar omdat haar strijd gestopt is.

In deze dagen leer ik: leven met de dood is geen tegenstelling. Het is een diep bewustzijn dat alles tijdelijk is en dat loslaten soms de laatste vorm van liefde is.