Telefoon thuis of in de kluis, meer lawaai in de pauze op scholen
VELUWE RANDMEER – Wie op het Van Kinsbergen College in Elburg met een telefoon in de hand naar zijn kluisje loopt, kan hem kwijt zijn. Sinds dit schooljaar moet het toestel bij de deur uit het zicht zijn. Directeur Madeleine Zwart merkt het verschil vooral als de bel gaat. Leerlingen kletsen meer met elkaar en wie in de pauze toezicht houdt, kan dat goed horen.
Het kabinet wil dat leerlingen op alle basisscholen en middelbare scholen vanaf 1 januari 2027 hun telefoon de hele schooldag opbergen, ook in de pauze. Daarover maakt het kabinet afspraken met de onderwijssector. In de VRMG-regio hebben scholen al ervaring met een telefoonvrije school. Hoe dat eruitziet, verschilt per school.
Om twee uur vrij, om vier uur je telefoon terug
Op het Van Kinsbergen College hoeft een leerling niet eens te appen of te scrollen. Zodra een medewerker de telefoon ziet, neemt die hem in. Om vier uur mag de leerling hem weer ophalen, ook als de laatste les om twee uur is afgelopen. Smartwatches en slimme brillen vallen onder dezelfde regel.
Voor de eerste weken roosterde de school extra pauzewachten in. Achteraf viel het Madeleine mee hoe vaak zij moesten ingrijpen. Ze schat dat de school zo’n zes telefoons heeft ingenomen. Buiten is de pannakooi populair, binnen pakken leerlingen een spel uit de kast. De pauze mag dan luidruchtiger zijn, Madeleine ervaart dat anders dan je misschien zou verwachten. “Het brengt vooral meer rust. Ook in de sociale interacties brengt het meer rust.”
Een potje Uno bij de deur
Op het Nuborgh College in Nunspeet weet directeur Maroeska Veldkamp precies waar ze de kaartspelers kan vinden. Bij de deur staat vaak hetzelfde groepje meiden. “En die staan er zelfs in de grote pauze Uno te doen.” Samen met de leerlingenraad zette de school een kast vol spelletjes neer. Maroeksa ziet leerlingen schaken, dammen en tafeltennissen. Anderen zoeken juist de stilte op. “Je ziet ook leerlingen lekker zitten met een boek.
Ook hier gaat de telefoon ’s ochtends in de kluis. In de kleine pauze blijft hij daar. Tijdens de lange middagpauze mogen leerlingen hem pakken als ze naar buiten gaan. Sommigen lunchen thuis, anderen lopen even naar de supermarkt.
Een pauze zonder telefoon betekent in Nunspeet ook weleens een potje Mario Kart. Op sommige plekken mogen leerlingen samen gamen op hun laptop. Maroeska ziet groepjes van vier of vijf leerlingen die daar plezier in hebben.
Even los van wat er online speelt
Op het Johannes Fontanus College (JFC) in Barneveld was het vroeger opvallend stil in de pauze, vertelt bestuurder Serge van de Heg. "Leerlingen keken erg veel op hun telefoon en praatten weinig met elkaar." Sinds twee jaar geldt op school de regel ‘thuis of in de kluis’. Serge ziet dat leerlingen elkaar in de pauze weer meer opzoeken.
Voor jongeren die zich zorgen maken over hoe anderen hen online zien, kan de schooldag volgens hem ook een adempauze zijn. “En het is denk ik voor jongeren ook fijn om even los te komen van hun online leefwereld.” De school kijkt samen met ouders naar verantwoord schermgebruik. "Dat doen we door tijdens ouderavonden hier aandacht aan te besteden. Een toneelgroep heeft de school bijvoorbeeld geholpen om op een interactieve manier het gesprek aan te gaan met ouders."
Hoe ervaren leerlingen zelf zo’n schooldag zonder telefoon? In Elburg wil Madeleine dat nog eens van hen horen. Bij een eerste peiling waren ze minder enthousiast over het telefoonverbod dan hun ouders en docenten. Na een half schooljaar legt de school de vraag opnieuw aan hen voor.
Janno (16) en Timo (16), twee leerlingen uit VWO-5 van het JFC, vertellen hoe zij hun pauzes inrichten.
💬 Mail ons!
Heb jij een tip of opmerking? Mail naar [email protected] of bel: 0341-798298.
