Het pijnpunt zit hem met name in de samenstelling van de bewoners. In 2016 is door de gemeente Harderwijk en het COA een overeenkomst gesloten voor 10 jaar voor maximaal 800 asielzoekers. In de nog lopende overeenkomst heeft Harderwijk als enige gemeente van Nederland afgesproken met het COA dat 40% van de capaciteit van het AZC moet bestaan uit gezinnen. De gemeente Harderwijk zou dat percentage eigenlijk hoger willen zien. Echt grote problemen -afgezien van een aantal steekincidenten- zijn er de afgelopen tijd niet geweest in Harderwijk, maar ondernemers klagen wel regelmatig over winkeldiefstal. En dus wil Harderwijk minder ‘kansarme’ asielzoekers. Maar, zo wordt duidelijk: wettelijk gezien heeft Harderwijk dus niets te zeggen over de samenstelling van het AZC.
Onmacht
Burgemeester Harm Jan van Schaik legt uit: “Op dit moment worden er landelijk en regionaal afspraken gemaakt over een asielzoekerscentrum. Dat gebeurt aan de zogenoemde ‘Provinciale regietafel’. Daaraan zitten verschillende ministeries, het COA en provinciale kopstukken zoals bijvoorbeeld De commissaris van de Koning. Maar wij als gemeente dus niet”, vertelt Van Schaik. “Dat geeft een gevoel van onmacht en het geeft bijna het gevoel hiermee buiten spel gezet te worden.”
Harderwijk wil dat gemeenten die een asielzoekerscentrum herbergen ook aanschuiven en dat er rechtsreeks met het COA afspraken gemaakt kunnen worden. “COA is een aanspreekbare partner en we hebben een betrokken locatiemanager waarmee we snel kunen schakelen, dus er gaan ook veel zaken goed”, benadrukt van Schaik. “Maar het COA voelt zich gebonden aan de afspraken die landelijk zijn gemaakt.” In de brief aan het ministerie vraagt Harderwijk om een prominetere rol.
“Tekenen bij het kruisje”
De meeste politieke partijen delen de zorg van de burgemeester en steunen de brief die naar het ministerie wordt gestuurd. Laurens de Kleine van de PvdA vat het samen: “We staan met de rug tegen de muur en we moeten tekenen bij het kruisje. We hebben eigenlijk niet zoveel in te brengen.” De burgemeester is het ten dele met hem eens. “Anders dan in 2016 hebben we niet meer direct met het COA te maken”, legt hij nog een keer uit. “We hebben toen een aantal condities afgesproken voor verlenging. En het COA is als partner betrouwbaar gebleken. Ze hebben zich aan alle zaken te houden. De reden om een overeenkomst te ontbinden hebben we niet. Bovendien is het tijdsbeeld van 2016 een compleet andere dan van nu.”
Volgens Van Schaik zou het feit dat gemeenten met een AZC niet meebeslissen over de vormgeving van dat AZC een landelijke discussie moeten zijn. Dat hoopt hij ondermeer met de brief te bewerkstelligen. In januari wordt er verder gesproken over de mogelijke verlenging van de overeenkomst van Harderwijk en het COA.
Door: Mediapartner RTV Nunspeet