Harderwijk wordt Harderwiek: stickers vragen aandacht voor streektaal
BARREVELD | KODIK | HARDERWIEK | NIJKARK – Wie de afgelopen dagen de regio in reed, moest misschien twee keer kijken. Op verschillende plaatsnaamborden verschenen stickers met Nedersaksische namen. Zo werd Harderwijk ineens Harderwiek en Nijkerk Niekark. Met de actie vragen de initiatiefnemers meer aandacht en erkenning voor de streektaal.
De plakactie is een initiatief van Jonge Sassen en PLAT! Limburg. Beide organisaties zetten zich in voor het Nedersaksisch en Limburgs. Na eerdere acties in Groningen, Drenthe, Overijssel en Limburg zijn nu ook Gelderse plaatsen aan de beurt. In onze regio kregen Barneveld (Barreveld), Kootwijk (Kodik), Harderwijk (Harderwiek) en Nijkerk (Niekark) een sticker.
Het Nedersaksisch is een officieel erkende streektaal met verschillende dialecten, zoals het Veluws, Sallands en Twents. In het grootste deel van onze regio wordt van oudsher West-Veluws gesproken. In Elburg en Oldebroek worden varianten van het Oost-Veluws gesproken. Woorden en uitspraken kunnen daardoor per plaats verschillen. Het Nedersaksisch wordt vooral gesproken in het noordoosten van Nederland en het noorden van Duitsland.
Meer dan een sticker
Volgens de actiegroepen verdienen streektalen een grotere plek in de samenleving. “Vroeger werd het natuurlijk veel meer gesproken. Er zit toch een bepaald stigma op. Wij vinden gewoon dat die taal meer zichtbaarheid moet krijgen”, vertelt een initiatiefnemer van Jonge Sassen.
Volgens hem wordt het Nedersaksisch nog te vaak gezien als minderwaardig Nederlands. “Als je plat praat, Nedersaksisch spreekt, dan heb ik altijd het idee dat mensen denken dat het dommer is, dat het slecht Nederlands is. Terwijl dat gewoon niet zo is. Het is echt een andere taal dan het Nederlands.”
Met de stickers willen de groepen gemeenten laten zien hoe de streektaal zichtbaarder kan worden. Ze hopen dat gemeenten in de toekomst zowel de Nederlandse als de Nedersaksische plaatsnaam op de borden zetten. “Dan is het dus wel duidelijk voor mensen die geen Nedersaksisch spreken, maar je geeft die taal ook een plaats.”
Elke plaats zijn eigen naam
Maar welke streektaalnaam moet er dan op zo'n bord komen? Dat is niet altijd eenvoudig. Het Veluws, een dialect van het Nedersaksisch, kent soms meerdere namen voor dezelfde plaats. Zo wordt Kootwijk ook wel Kootwiek of Kodik genoemd.
In delen van Drenthe en Overijssel staan al tweetalige plaatsnaamborden. De actiegroepen zouden die ook graag op de Veluwe zien. Welke streektaalnaam daarop komt, laten ze het liefst aan de inwoners zelf over.
Met de gemeenten Nijkerk, Barneveld en Harderwijk is hierover nog geen contact geweest. In Dalfsen gingen de actievoerders na een eerdere stickeractie wel in gesprek met de wethouder van Cultuur. “We hebben toen ideeën aangedragen over hoe je het Nedersaksisch zou kunnen stimuleren.”
Hogere erkenning
Achter de stickers zit ook een politiek doel. Het Nedersaksisch en Limburgs vallen nu onder deel II van het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden. Dat is een Europees verdrag om streektalen te beschermen. Volgens de actiegroepen biedt deze erkenning te weinig steun.
“Provincies kunnen wel wat doen, maar het is allemaal vrijblijvend”, vertelt een initiatiefnemer van Jonge Sassen. De groepen willen daarom dat beide talen onder deel III van het verdrag worden erkend. Daarmee krijgt de overheid meer verplichtingen om de talen te ondersteunen. “Bijvoorbeeld een plek in het onderwijs of meer een plek in de media.”
In verschillende Duitse deelstaten heeft het Nedersaksisch deze erkenning al. Daarom roepen ze de betrokken provincies op om zich samen met Limburg sterk te maken voor een hogere erkenning.
💬 Mail ons!
Heb jij een tip of opmerking? Mail naar [email protected] of bel: 0341-798298.
