Teruglezen: enorme natuurbrand op 't Harde houdt regio in greep, hulp uit hele land

Einde liveblog

Hierbij sluiten we deze liveblog. Vanaf het moment dat de brand ontstond hebben we geprobeerd om jou als lezer zoveel mogelijk op de hoogte te houden van alle ontwikkelingen. Bedankt voor het volgen. Als er nieuwe ontwikkelingen komen, zijn ze te volgen op deze website.

Incident onder controle

De brand op 't Harde is nog steeds niet volledig onder controle, maar het incident wel. Dat meldt een woordvoerder van Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland aan Omroep Gelderland. "We verwachten geen verdere uitbreiding. Het kan her en der nog oplaaien in verband met de wind. Daar wordt ook vanavond goed op ingezet."

Er zijn donderdagavond geen 'grote escalaties geweest' en het verloopt daarom 'vrij rustig'. Alsnog benadrukt de woordvoerder dat het nog te vroeg is om het sein brand meester te geven. "Het gebied is daar te groot voor, de hotspots liggen verspreid over een gebied van 500 hectare.

Stoppen militaire oefeningen na branden 'niet nodig'

Ondanks drie grote branden in twee dagen op militaire terreinen, vindt generaal Onno Eichelsheim, Commandant der Strijdkrachten, het niet nodig oefeningen van Defensie te pauzeren zolang het droog is. Dat meldt Omroep Gelderland.

Hij vindt het onder meer "heel vervelend voor omstanders, campings en de natuur zelf", zo zegt hij tijdens een persmoment in Hilversum, "maar we moeten blijven oefenen om klaar te zijn voor crises en het opleiden van onze mensen."

Defensie neemt wel extra maatregelen om meer branden te voorkomen. "We mochten bijvoorbeeld al geen pyrotechnische middelen gebruiken", licht Eichelsheim toe bij de NOS. "Maar nu hebben we een aanscherping gedaan zodat er helemaal geen hitte kan ontstaan en zodat we onze oefeningen zo veilig mogelijk kunnen doen."

Overigens vindt Eichelsheim dat Defensie moet kijken of de protocollen sowieso moeten worden aangepast. Hij wijst erop dat de natuur in Nederland door klimaatverandering anders is dan vroeger, toen de regels werden opgesteld. Hij zegt wel dat het nog niet zeker is of militairen schuld hebben aan de branden. "Of wij daarvoor verantwoordelijk zijn, moet nog blijken. De marechaussee doet er onderzoek naar."

Brandweer blijft hele avond aanwezig

In het getroffen natuurgebied zijn op dit moment nog meerdere hotspots aanwezig. Het gaat om kleine brandhaarden die door de brandweer worden gecontroleerd en waar nodig worden nageblust.

De brandweer blijft daarom de gehele avond, en mogelijk langer, in het gebied aanwezig. Daarmee moet worden voorkomen dat het vuur opnieuw oplaait. De situatie is momenteel stabiel, maar inzet van de hulpdiensten blijft noodzakelijk totdat alle hotspots veilig zijn afgehandeld.

Omwonenden kunnen nog enige hinder ervaren van brandweervoertuigen en werkzaamheden in de omgeving.

De wegen N309 en N795 (Eperweg) zijn inmiddels weer geopend voor verkeer. Weggebruikers kunnen daar weer normaal gebruik van maken.

NL-Alert voor Nunspeet wordt ingetrokken

De gemeente Elburg meldt dat het NL-Alert, dat nu alleen nog in Nunspeet geldt, wordt ingetrokken. Bewoners werd opgeroepen om ramen en deuren gesloten te houden en ventilatiesystemen uit te zetten vanwege de rook.

"Houd er wel rekening mee dat er nog rook in de omgeving kan zijn. Merk je dat je daar last van hebt, ga dan weg uit dat gebied", aldus de gemeente.

Marechaussee start onderzoek naar brand

De Koninklijke Marechaussee is een feitenonderzoek gestart naar de grote natuurbrand op het Artillerie Schietkamp in ’t Harde. Dat onderzoek moet duidelijk maken wat de exacte oorzaak en toedracht van de brand is. De brand brak woensdag uit op het militaire oefenterrein.

Volgens de Marechaussee wordt het onderzoek uitgevoerd omdat het incident plaatsvond op een terrein van Defensie. De Marechaussee is verantwoordelijk voor de politietaak en rechtshandhaving op defensieterreinen.

Het onderzoek richt zich op het objectief vaststellen van de toedracht. Forensisch rechercheurs doen sporenonderzoek op de locatie van de brand. Ook worden verklaringen opgenomen van getuigen die op het schietkamp aanwezig waren. Indien nodig gebeurt het onderzoek onder leiding van het Openbaar Ministerie.

Wegen in Elburg grotendeels open

In de gemeente Elburg zijn de meeste wegen na de grote natuurbrand weer open, meldt Omroep Gelderland. Alleen de Eperweg blijft voorlopig afgesloten, waarschijnlijk om hulpdiensten voldoende ruimte te geven bij de bluswerkzaamheden.

Volgens de gemeente zijn rook en brandlucht inmiddels verdwenen uit Elburg, mede door een gunstige windrichting. De brand breidt zich niet verder uit, maar de brandweer heeft nog geen sein brand meester gegeven.

Elburg houdt nauw contact met de veiligheidsregio, Defensie en de gemeente Nunspeet over de verdere ontwikkelingen. "De lijntjes zijn kort", aldus een woordvoerder.

Wegen in Nunspeet weer vrij

In de gemeente Nunspeet zijn de wegen die woensdag werden afgesloten weer vrijgegeven, meldt Omroep Gelderland. Een woordvoerder van de gemeente zegt dat er donderdag in Nunspeet geen rook meer hangt, maar nog wel een brandlucht. "We zullen de brandgeur nog wel een paar dagen ruiken in Nunspeet."

In Nunspeet is sinds woensdagmiddag een NL Alert van kracht. De woordvoerder van de gemeente zegt dat de rook mogelijk terugkeert als de wind oplaait. Hij verwacht dat een evacuatie van campinggasten of inwoners in Nunspeet niet nodig is. 

Vanaf de paden blussen

De brandweer kan op het militaire oefenterrein in 't Harde alleen vanaf de paden blussen, omdat er munitie in het veld ligt. Alleen gepantserde voertuigen van Defensie mogen uit veiligheidsoverwegingen het terrein op. De munitie kan door de warme grond ontploffen, meldt een woordvoerder van de veiligheidsregio aan een verslaggever van Omroep Gelderland.

Dit doet de brandweer nu

Bij ’t Harde wordt op dit moment gewerkt aan het klepelen van het terrein. Daarbij wordt de grond losgemaakt, zodat plekken waar nog vuur of hitte zit beter bereikbaar zijn voor de brandweer.

Op meerdere plaatsen zijn verhoogde temperaturen gemeten. De verwachting is dat de werkzaamheden nog zeker de hele dag duren. Hoe lang de inzet precies nodig blijft, hangt af van de verdere ontwikkeling van de brand.

Op dit moment zijn nog meerdere eenheden aanwezig: twee pelotons natuurbrand van Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland, een peloton brandweer van het Artillerie Schietkamp, een peloton grootschalige watervoorziening en een peloton logistiek. Eén peloton bestaat uit vier blusvoertuigen.

De adviseur gevaarlijke stoffen blijft metingen uitvoeren. Daarmee wordt de rookontwikkeling in de gaten gehouden en kan de situatie goed worden gemonitord.

Komende uren belangrijk

Volgens de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland worden de komende uren belangrijk. De wind neemt toe, waardoor het vuur opnieuw kan aanwakkeren of zich verder kan uitbreiden. Ook kan er weer meer rook- en stankoverlast ontstaan.

De brand in ’t Harde is nog niet volledig onder controle. De brandweer is nog altijd bezig met het blussen van het vuur.

NL-Alert voor groot deel ingetrokken

Het NL-Alert is voor het grootste deel van het gebied ingetrokken. Wie geen last meer heeft van rook, kan ramen en deuren weer openen.

In Nunspeet blijft het NL-Alert nog wel actief. Daar kunnen inwoners vannacht nog hinder ondervinden van rook en stank.

Afgeschaald naar GRIP 1

De Veiligheidsregio heeft afgeschaald naar GRIP 1. Dat betekent dat de situatie rond de natuurbrand stabieler is geworden en verdere uitbreiding van de brand niet meer wordt verwacht.

De brand is volgens de Brandweer nog niet volledig onder controle. De ondergrond en aanwezige begroeiing zijn nog warm en er kunnen nog smeulende resten aanwezig zijn. Daardoor blijft er kans op herontsteking. De brandweer blijft daarom vannacht nog op volle sterkte aanwezig.

De inzet richt zich op het nablussen en het controleren van het gebied, om te voorkomen dat de brand opnieuw oplaait.

Internationale aandacht

De brand op Artillerie Schietkamp 't Harde is internationaal nieuws. Onder meer in België, Duitsland, Polen, Rusland en Zuid-Afrika wordt geschreven over de brand.

Geen uitbreiding verwacht

De Veiligheidsregio verwacht op dit moment niet dat de brand zich verder uitbreidt richting de A28. "Er wordt nog steeds geblust, maar er hoeft niet geëvacueerd te worden. De brandweer is waakzaam en blijft de hele nacht blussen. Ook wordt het gebied waar de rook naartoe trekt in de gaten gehouden."

Blushelikopters gaan afschalen

De blushelikopters van Defensie zullen gaan afschalen. Dat vertelt een woordvoerder van de Marechaussee aan VRMG. Dat betekent overigens niet dat de brand volledig is gaan liggen. "De blushelikopters moeten volgens protocol voor schemering binnen zijn", legt de woordvoerder uit. Ze keren daarom terug naar hun vliegbasis.

Hulp uit het hele land

De bestrijding van de grote natuurbrand bij ’t Harde wordt inmiddels ondersteund door hulpdiensten uit meerdere regio’s in Nederland. Vanwege de omvang en duur van de brand is extra capaciteit opgeroepen.

Onder meer een droneteam uit Twente is ingezet. Zij maken luchtbeelden van het gebied, waarmee brandhaarden sneller in kaart kunnen worden gebracht. Deze informatie helpt de inzet van brandweerteams op de grond gerichter en efficiënter te maken.

Ook uit de regio Utrecht is ondersteuning onderweg. Daar worden extra materialen en personeel geleverd, zodat de brandweer de inzet langer kan volhouden.

Daarnaast zijn brandweerlieden uit verschillende delen van het land aanwezig om bij te springen. Zij zorgen onder meer voor aflossing van collega’s die al langere tijd actief zijn bij de brandbestrijding.

'Brand nog lang niet geblust'

De brand is nog niet onder controle, dat meldt een woordvoerder van de Veiligheidsregio aan Omroep Gelderland. De brandweer is bezig met het blussen van de brand en de woordvoerder denkt dat het "nog zeker de hele nacht" gaat duren.

Dat het vuur zo ver kon komen, heeft onder meer te maken met de windrichting. Het vuur woedt alleen op het oefenterrein en niet daarbuiten. De brandweer is aanwezig met meerdere pelotons en in totaal bijna vierhonderd mensen.

Brand verspreidde zich over 2200 meter

Volgens Doron Wallin, woordvoerder van de Koninklijke Marechaussee heeft de brand zich verspreid over een lengte van 2200 meter.

Het militaire terrein Artillerie Schietkamp 't Harde wordt volgens hem gebruikt voor verschillende soorten oefeningen, binnen verschillende defensieonderdelen. Volgens de NOS is er op de website van Defensie te lezen dat er woensdag een oefening op de planning stond, genaamd "Geweer- en mitrailleurvuur, kanon en werken met explosieven."

Wallin laat weten dat een dergelijke oefening zich vandaag heeft afgespeeld, "maar dat valt nog niet met zekerheid te zeggen".

"Op het oefenterrein wordt vaker gebruikgemaakt van munitie en ook worden er zaken tot ontploffing gebracht. Maar we kunnen nog niet zeggen om wat voor een oefening het hier gaat. Dat zal onderzoek uitwijzen", aldus Wallin.

Op het terrein wordt ook geoefend door de militaire brandweer. Wallin weet niet of die vandaag ook aan het oefenen was. "Zij zijn uiteindelijk wel ingezet voor de bestrijding van de brand".

Herinneringen aan de brand van 1970

De brand haalt bij Gerrit Top uit Doornspijk herinneringen op aan een eerdere grote bosbrand op 't Harde. Op 18 juni 1970 ontstond daar ook een enorme brand op het terrein van het leger. De brand verwoestte uiteindelijk zes huizen en 300 hectare aan bos en heide. 

Gespannen reed Gerrit vanmiddag naar het huis van zijn dochter, die op 50 meter afstand woont van de plek waar in 1970 huizen werden verwoest. Terwijl zijn dochter aan het werk was, ging hij checken of de vlammen opnieuw dat gebied zouden reiken. “Toen ik zag dat de brand aardig in de richting van Nunspeet zat en dat de wind ook die kant op stond, wist ik dat het huis veilig was.” 

Lees hier een eerder verhaal over de brand van 1970.

Brand mogelijk binnen enkele uren onder controle

De Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland verwacht dat de brand binnen enkele uren onder controle zal zijn, zegt een woordvoerder tegen NOS. Volgens de veiligheidsregio zal "de nazorg" nog dagen duren.

'Blijf uit de rook'

Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland heeft in een tweede NL-alert opnieuw gewaarschuwd om uit de rook te blijven, ramen en deuren te sluiten en de ventilatie uit te zetten. 

Ben je in de rook geweest en heb je last van prikkende ogen, spoel je ogen met water. Blijf je klachten houden, neem contact op met je huisarts.

Ook waarschuwt de veiligheidsregio dat veel wegen afgesloten zijn vanwege de rookontwikkeling. "Ga de weg niet op en geef hulpdiensten de ruimte! Bent u in de buurt van de brand, verlaat dan het gebied!"

Brand ontstond tijdens oefening

De brand op een militair oefenterrein bij 't Harde is ontstaan tijdens een oefening. Dat bevestigt Defensie aan de NOS. Het staat nog niet vast dat de oefening de brand ook heeft veroorzaakt, daarnaar wordt onderzoek gedaan.

Op de website van Defensie is te zien dat vandaag een oefening op de planning stond, getiteld "Geweer- en mitrailleurvuur, kanon en werken met explosieven".

Aan Omroep Gelderland laat Defensie weten dat het onderzoek pas kan starten nadat het sein 'brand meester' is gegeven. "Op dit moment is het nog te vroeg om in te gaan op specifieke vragen over de oorzaak, de exacte locatie van ontstaan of de aard van de werkzaamheden die voorafgingen aan de brand."

Camping ontruimd

Natuurkampeerterrein Nieuw Soerel in Nunspeet is op last van de brandweer ontruimd. Dat bevestigt de camping aan VRMG. Bezoekers moeten hun tenten, caravans en andere spullen achterlaten en nieuwe gasten zijn afgebeld.

De camping, eigendom van Staatsbosbeheer, ligt vlak naast het terrein van het Artillerie Schiet Kamp 't Harde.

Meerdere brandhaarden

Volgens de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland zijn er meerdere brandhaarden en was er een grote piek in het aantal telefoontjes naar de meldkamer. De veiligheidsregio weet niet of de brand aangestoken is. "We hebben alle hulpdiensten naar de plek gestuurd. De brand is zeker nog niet onder controle", zegt een woordvoerder tegen de NOS. 

'Blussen kan nog dagen duren'

"Voor Nederlandse begrippen is dit echt een uitzonderlijk grote brand". Dat zegt de Landelijk Coördinator Natuurbrandbeheersing Edwin Kok, van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) tegen Omroep Gelderland. Volgens hem kan het blussen, gezien de weersomstandigheden, nog dagen duren.

A28 dicht tussen Harderwijk en Wezep

Vanwege de brand is de A28 inmiddels in beide richtingen afgesloten tussen Harderwijk en Wezep. Eerder meldde Rijkswaterstaat al dat de snelweg werd afgesloten tussen 't Harde en Wezep. Die afsluiting is dus verder uitgebreid.

Het verkeer richting Amersfoort wordt omgeleid richting Apeldoorn.

Luchtverkeer 

De rook die vrijkomt bij de brand is in de verre omgeving te zien, zelfs vanuit het vliegtuig. "Piloten vragen of ze over de rook of om de rook heen mogen vliegen", zegt een woordvoerder van Luchtverkeersleiding Nederland tegen de NOS. Het verkeer kan wel gewoon blijven vliegen, want de rook zorgt niet voor gevaarlijke situaties.

'Alleen de weg op bij noodzaak'

De veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland roept mensen op om alleen de weg op te gaan als het echt noodzakelijk is en het gebied rond de brand verder te mijden. Hulpdiensten hebben de ruimte hard nodig om de brand zo effectief mogelijk te bestrijden.

Door de omvang van de natuurbrand en de aanwezige wind verspreidt rook zich over een groot gebied rond de brandhaard. De rook trekt over verschillende wegen, wat leidt tot gevaarlijke situaties voor het verkeer. Daarom worden diverse wegen in de regio afgesloten door de hulpdiensten.

GRIP 2

De brandweer is inmiddels overgestapt van GRIP 1 naar GRIP 2. Dat meldt veiligheidsregio Noord-Oost Gelderland. Dat doen ze als er hulpdiensten nodig zijn buiten de plek van het incident. Naast een lokaal aansturingsteam (CoPI) komt er dan een Regionaal Operationeel Team (ROT). Het ROT verzamelt informatie, geeft advies en zorgt voor de coördinatie. Het team komt altijd samen op een vaste plek in de regio, meestal op het kantoor van de veiligheidsregio. Zij kijken vooral naar de gevolgen van het incident, ook wat er nog kan gebeuren. Binnen de regionale crisisorganisatie is het ROT het hoogste team.

Advies aan omwonenden

Omwonenden krijgen het advies om uit de buurt te blijven. Heb je last van rook? Sluit dan ramen en deuren en zet mechanische ventilatie uit.

Brand op oefenterrein

Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland meldt dat de brand is ontstaan op het oefenterrein van artillerieschietkamp ’t Harde. Door de omvang van de brand en de snelle uitbreiding is er opgeschaald naar een Grip 1 procedure. Daardoor kunnen hulpdiensten beter samenwerken.

Liveblog

Welkom op dit liveblog. Op artillerieschietkamp (ASK) 't Harde is woensdagmorgen een grote natuurbrand uitgebroken. De eerste melding kwam rond 11.33 uur binnen. De brandweer schaalde snel op. Korpsen uit onder meer Elburg, Nunspeet, Heerde en Oldebroek zijn ingezet.