Groene boa Alex houdt omstanders weg bij brand ’t Harde: ‘Mensen onderschatten het gevaar’

Op een plek als ’t Harde is dat lastig. “Er zitten natuurlijk ongelooflijk veel recreanten op dit moment op de Veluwe”, legt hij uit. “Dat zijn allemaal bospaden, campings achteraf en fietspaden. Mensen zijn geïnteresseerd en nieuwsgierig en gaan zelf kijken. Daardoor komen ze op plekken waar de politie niet kan komen, omdat ze daar de voertuigen en de capaciteit niet hebben.”

Juist daar lag de rol van de groene boa’s. “Wij kennen de sluiproutes en de paden. Onze taak was om ervoor te zorgen dat mensen niet naar die brand gingen kijken, om te voorkomen dat zij in de rook of het vuur terecht zouden komen.” 

De aantrekkingskracht van zo’n brand begrijpt hij wel. “Het is natuurlijk super spectaculair, met brandweer en helikopters. Maar als de rook in één keer omslaat, dan kan het helemaal verkeerd aflopen.”

Toch probeerden veel mensen langs afzettingen te komen, vooral om files op omliggende wegen te vermijden. “Je zag dat mensen zelfs met auto’s door het bos reden. Fietsers zochten sluiproutes en gingen dwars door het gebied waar de brand was.”

Veel mensen wilden vooral zo snel mogelijk naar huis. Dat zorgde voor gevaarlijke situaties. “De brandweer rijdt daar met spoed. Ze kunnen je over het hoofd zien."

De oplossing was volgens hem vaak simpel, maar niet populair. “Ik zei: ga ergens een terrasje pakken en wacht tot het voorbij is. Je komt toch in de file terecht.”

Dat was niet het enige gevaar. Volgens Braakenburg is vooral rook een onderschat risico. “Rook wordt gedomineerd door de wind. En daar heb je geen controle op. Je kunt niet voorspellen waar die rook naartoe gaat.” 

Dat leidt tot frustratie bij afsluitingen. “Mensen zeggen: er is niks aan de hand. Op dat moment klopt dat misschien, maar als de wind draait, heb je ineens een probleem.” 

De gevolgen kunnen groot zijn. “Op het moment dat er een grote brand is, zijn er maar weinig die overlijden door verbranding. Maar er zijn talloze die doodgaan door rookverstikking.”

Wat hem vooral opviel, was de reactie van mensen. “Mensen waren echt ontredderd. ‘Wat moeten we doen? Hoe komen we thuis?’” 

Ook kleine ongemakken zorgden voor stress. Afspraken gingen niet door en wegen werden afgesloten. “Een vrouw had afgesproken met een vriendin in Elburg om te gaan lunchen. Ik zei: u mag het proberen, maar u komt de komende uren niet in Elburg. Ze vond het moeilijk om te accepteren dat het niet doorging.”  

Hij heeft daarom een duidelijke boodschap: wees flexibel. “Bij zo’n incident heeft veiligheid prioriteit. Luxe dingen vervallen dan even.” 

Ook na de brand blijft het werk doorgaan voor Braakenburg. Niet alleen om mensen weg te houden, maar ook om nieuwe branden te voorkomen. 

“Je ziet dat er bij zo’n groot incident ook copycats zijn”, zegt hij. “Mensen die het interessant vinden en ergens anders brandjes gaan aansteken. Dat zien we ieder jaar weer.” 

Daarom blijven groene boa’s alert. “Dat zal de hoofdzaak zijn. Maar op het moment dat er weer iets oplaait, moeten we er meteen staan.”