Evelien begon als vrijwilliger bij buurtbemiddeling, onderdeel van Welzin. Welzin is er voor mensen die een steuntje in de rug nodig hebben en voor mensen die iets willen doen voor anderen of voor hun eigen buurt. Evelien: “Ik vind dat ik wat moet bijdragen aan de maatschappij. We hebben het goed: een dak boven ons hoofd en eten op ons bord. Dan kan ik ook iets terugdoen voor een ander.”
Conflict begeleiden naar zelfgekozen oplossing
Ze begon als vrijwilliger in een verpleeghuis. Na een jaar zag ze in de Putter krant een advertentie voor buurtbemiddelaar. Top: “Voor mijn werk heb ik de opleiding mediation gedaan, omdat ik veel te maken heb met verandermanagement. Die opleiding leert je hoe je als neutrale bemiddelaar partijen in een conflict begeleidt naar een gezamenlijke, zelfgekozen oplossing. Als trainer projectmanagement deed ik daar eigenlijk weinig mee. Dat vond ik erg jammer, omdat het heel interessant is om aan te werken. Als buurtbemiddelaar kan ik dat wel toepassen.”
Van vrijwilliger naar coördinator
De aanmelding was snel gedaan en Evelien ging na een training voor buurtbemiddeling aan de slag als vrijwilliger. “Dat deed ik naast mijn werk als projectmanager, teamcoach en trainer. Ik reed de ene dag naar Eindhoven en de volgende dag stond ik in Arnhem een projectmanagement training te geven. Het was een drukke tijd met lange dagen en daarnaast ging ik op pad om in gesprek te gaan met buren om te bemiddelen bij conflicten.” Toen kwam corona. Evelien: “Dat was heerlijk! Ineens kon ik om half acht opgestaan en om vier uur afsluiten. Alles ging online. Ik had tijd om in de keuken te staan en de hond uit te laten. ”
Dit wil ik!
De corona-situatie bracht rust, maar ook inzicht. Evelien kwam tot het besef dat ze niet terug wilde naar 5 dagen het hele land door rijden. Het kwartje viel tijdens een intervisiemeeting met vrijwilligers en de coördinator buurtbemiddeling in Putten. “De coördinator zei tijdens de vergadering dat hij er mee ging stoppen. Het ging bij mij borrelen: dit wil ik! Ik heb de vergadering uitgezeten, maar ik kon alleen maar denken aan de plek die was ontstaan. Na de vergadering ben ik naar de coördinator toegelopen en heb ik gevraagd of het wat voor mij zou zijn.”
“Dit werk geeft me zoveel voldoening. Je levert echt een nuttige bijdrage als neutrale partij."
Irritaties over harde muziek
Evelien straalt als het over buurtbemiddeling gaat: “Dit werk geeft me zoveel voldoening. Je levert echt een nuttige bijdrage als neutrale partij. Door beide partijen de ruimte te geven en elkaar het verhaal te laten vertellen, zie je vaak dat ieder een eigen perspectief heeft. Mensen zijn vaak bereid om mee te denken en door zo’n gesprek ontstaat er begrip voor elkaar.”
Evelien geeft een voorbeeld: “Zo was er eens een vrouw die echt overlast ervoer van de harde muziek van de buurjongen. Ze nam contact met ons op hoe ze dit moest aanpakken: moest ze de moeder aanspreken of de jongen zelf? We zijn eerst bij de mevrouw langs gegaan om haar verhaal te horen. We kwamen tot de conclusie dat een gesprek met moeder en zoon een goed idee zou zijn. Toen we eenmaal bij elkaar aan tafel zaten, bleek dat de jongen zich na schooltijd moest ontladen en dan heel hard even de muziek aanzette. Hij werd gepest op school en had het moeilijk daardoor, de muziek hielp hem. De vrouw kreeg begrip voor de jongen en stelde hem voor om zijn rooster met haar te delen. Als hij dan uit school kwam, ging zij wat doen waar geen concentratie voor nodig was. Samen hebben ze de oplossing kunnen bedenken, die ik nooit had bedacht. En haar irritatie was verdwenen.”
Eenzaamheid
“Mensen bellen ook met hele andere problemen. Soms gaat het om eenzaamheid. Zij klagen bijvoorbeeld dat er een bestelbus al dagenlang voor hun deur geparkeerd staat en dat ze daardoor niets meer kunnen zien. Wij zijn geen sociaal werkers, maar we luisteren en vragen door. Zo komen we er dan achter dat die persoon eigenlijk heel graag wat vaker mensen zou willen zien. We maken een analyse en verwijzen de buur bijvoorbeeld door naar Sigma en Putten voor Elkaar. Soms is die drempel ook te groot en dan vragen we Sigma of Putten voor Elkaar om contact op te nemen met die persoon/ buur. Natuurlijk alleen met goedvinden van de persoon in kwestie! Zij kunnen wel helpen wanneer er sprake is van eenzaamheid of andere sociale problemen.”
Verschil Nijkerk en Putten
De werkzaamheden en werkwijze verschillen per gemeente. “In Nijkerk krijgen we vooral aanmeldingen van de mensen zelf, maar is de hulpverlening heel erg versnipperd. Daar zijn we veel aan het netwerken en sluiten we aan bij verschillende overleggen om overzicht te krijgen en in beeld te blijven.”
Evelien vervolgt: “In Putten zit bijna alles centraal bij elkaar in Stroud waar alle welzijns- en zorginstellingen zitten. Dat is makkelijk schakelen. In Putten bellen mensen minder snel. Er is een cultuur dat je alles zelf moet kunnen. Ze vragen minder snel hulp. Ook zijn er veel kerkgenootschappen die hulp bieden. Via verenigingen werken de bemiddelaars aan meer bekendheid. Daarnaast sta ik in Putten twee keer per jaar op de weekmarkt met bemiddelaars. Zo zien de mensen een gezicht erbij en hoop ik dat de drempel om buurtbemiddeling te bellen kleiner wordt.”
"Natuurlijk denk ik ook wel eens: Waar heb je nou eigenlijk last van?"
Nooit alleen op pad
“Je hebt de leukste gesprekken met mensen. Vaak ook verrassende uitkomsten. Natuurlijk denk ik ook wel eens: Waar heb je nou eigenlijk last van? Juist dan stel ik veel vragen en krijg ik een breder beeld van de belevingswereld van de buur. Iedereen staat anders in het leven, met andere waarden, normen, aannames en interpretaties. Gelukkig ben ik een neutrale partij en bepaal ik niet wat bijvoorbeeld te harde muziek is. Het gaat er voor ons niet om of de muziek wel of niet te hard is maar dat het leven van de buurman of buurvrouw beïnvloed wordt. Ons doel is dat mensen met elkaar in gesprek gaan en dat zij tot een oplossing komen. Zodat ze prettig naast elkaar in de wijk kunnen wonen. Dat lukt vaak, 70% van de bemiddelingen sluiten we positief af.”
Ik kan goed loslaten
Buurtbemiddeling gaat altijd met twee bemiddelaars op pad: “Zo werken we samen, maken we gebruik van elkaars sterke punten. Twee weten meer dan één. Daarnaast is het ook veiliger omdat we niet altijd weten wat er achter een voordeur gebeurt.”
“Gelukkig zijn we allemaal getraind om om te gaan met agressie en grensoverschrijdend gedrag. We zijn bijna overal goed op voorbereid. We hebben sowieso een hele mooi team. Met vijf coördinatoren en negentig vrijwilligers bedienen we drieëntwintig plaatsen. Na een gesprek evalueer je met je maatje altijd hoe het is gegaan en wat je ook anders kan doen. Meestal kan ik een situatie heel goed loslaten en slaap ik prima. Lukt dat niet, dan is er altijd wel een coördinator om even mee te sparren en van je af te praten.”
Onderneem eerst zelf actie
Buurtbemiddeling gaat niet meteen met de buren om tafel. Top: “Vaak worden we gebeld voor advies. Dan vragen we eerst of iemand al bij de buren langs is geweest om de irritatie te bespreken. We snappen dat die drempel soms te groot is. Dan helpen we hen een warme brief te schrijven. Een brief zonder verwijten, maar met een uitnodiging om bijvoorbeeld koffie te drinken. Dat is vaak al heel helpend.”
Evelien Top geeft nog wel als tip mee om even te wachten met aanbellen tot je zelf rustig bent en op je gemak je verhaal kunt vertellen: “Het levert weinig op als je boos bij de buren aan gaat bellen.”
Zelf handhaving op de stoep
Evelien: “Zo had ik zelf onlangs ook handhaving aan de deur. Ik wist dat ik de kar te lang op de parkeerplaats voor huis had staan. Ik was ervan overtuigd dat niemand daar last van had. Ook had niemand daar nog wat van gezegd en die parkeerplaats wordt niet gebruikt. Tenminste dat dacht ik. Toen handhaving voor de deur stond, omdat er geklaagd was en de kar snel weg moest, dacht ik: als diegene even langs was geweest of een briefje door de brievenbus had gedaan, dan had ik gelijk actie ondernomen en was er eigenlijk geen irritatie of probleem geweest.”
“We zijn veel minder tolerant naar elkaar."
Het wordt complexer
Evelien merkt op dat zaken de afgelopen jaren veel complexer zijn geworden: “We zijn veel minder tolerant naar elkaar. Daarnaast krijgen we te maken met verschillende culturen en narcisme. Dat maakt ons werk extra uitdagend.”
“Soms kunnen we ook hulp bieden, dan is de projectie op ‘de buitenlander’, maar blijkt er vooral frustratie te zitten in het feit dat de zoon geen huis kan vinden en de buitenlander wel een huis toegewezen krijgt. Ook hier is het gesprek vaak de oplossing. Wanneer ze dan horen uit wat voor een verschrikkelijke oorlogssituatie de mensen komen en wat ze al meegemaakt hebben is er snel begrip voor de nieuwe buren.”
Problemen met je buren
“Voordat je buurtbemiddeling inschakelt kun je heel veel zelf doen”, zegt Evelien. “Begin met het gesprek en nodig je buren uit voor een bakje koffie. Op www.problemenmetjeburen.nl worden heel veel situaties geschetst waar je last van kunt hebben en worden er suggesties voor oplossingen gedaan. Mocht je er niet uitkomen dan kun je natuurlijk altijd buurtbemiddeling bellen. Dat is altijd gratis. Buurtbemiddeling is niet alleen voor de gemeente Nijkerk en Putten, maar is binnen meer dan 90% van de gemeentes in Nederland actief.”
Ondertussen werkt Evelien verder aan de bekendheid van buurtbemiddeling. In de bibliotheek van Hoevelaken hangt ze een nieuwe poster op; “Zo weten de mensen ons weer te vinden. Er zijn gelukkig nog voldoende folders die ze mee kunnen nemen. En wie weet staat er ook weer een vrijwilliger op om bemiddelaar te worden in de gemeente Putten en gemeente Nijkerk. Dan kunnen ze altijd mailen naar buurtbemiddeling@welzin.nl”
