Eric zoekt samen met het Veteranen Search Team naar vermisten: ‘We zijn niet snel te stoppen’

Iemand weer thuis brengen. Dat is de gezamenlijk missie van het Veteranen Search Team. Het team is ontstaan door een grote vermissing in 2017. Veteraan Dennis en Mariska van der Kraats werden benaderd door een kennis van de familie of ze iets konden betekenen. “We stemden in op twee voorwaarden: dat de zoekactie gecoördineerd zou worden door de politie en dat we geen contact zouden hebben met de familie”, vertelt Mariska van der Kraats over het destijds eenmalige initiatief.

Honderden veteranen stonden binnen enkele uren klaar om te helpen. Tijdens de terugkombijeenkomst complimenteerde de politie het team en gaf aan dat de samenwerking goed verliep. Omdat de hulp van het Veteranen Search Team steeds vaker werd ingeroepen, besloten de initiatiefnemers er een stichting van te maken.

Eric Hendriksen uit Barneveld werkte jarenlang bij Defensie en werd door een collega geattendeerd op het Veteranen Search Team. “Ik ging met pensioen en wilde wat betekenen. Ik las de internetsite en meldde me aan als vrijwilliger. Eenmaal binnen, word je meteen opgenomen in de groep”, zegt hij over zijn eerste kennismaking ruim twee jaar geleden met het Veteranen Search Team. “We spreken allemaal dezelfde taal. Het klinkt cliché, maar het voelt als thuiskomen.”

Het vrijwilligerswerk geeft hem vrijheid. “Je bepaalt zelf of je meegaat met een inzet. Ik denk dat het voor ons allen geldt, dat we werken vanuit een intrinsieke motivatie”, geeft hij aan. “Het geeft mij extra vertrouwen dat ik mijn eigen competenties weer in kan zetten. Dat ik op mezelf kan bouwen.” Ook vond hij binnen het team kameraadschap en verbondenheid terug.

Een voorwaarde om aan te sluiten bij het Veteranen Search Team is dat de vrijwilliger een geüniformeerd beroep heeft of heeft gehad. “Het zijn honderd procent vrijwilligers. 75 procent heeft een militaire achtergrond. Veteranen die hun land dienden in oorlogsgebieden of tijdens vredesmissies. De overige 25 procent heeft een achtergrond bij de politie, brandweer of ambulance”, legt Eric uit. Het landelijke team bestaat uit drieduizend mensen met drie locaties in Steenwijk, Huis ter Heide en Heibloem.

Jaarlijks zijn er volgens Eric vijfendertigduizend meldingen van vermissingen. “Daar valt alles onder. Ook als een kind in een speeltuin even uit het zicht is verdwenen.” Afgelopen jaar waren er ruim tweehonderd adviesgesprekken met de politie. “Die zijn ook van meerwaarde”, stelt hij. “De politie beslist de urgentie van een zaak. Zij rapporteren de vermissing en kunnen het Veteranen Search Team inschakelen via de centrale meldkamer in Driebergen van de politie. Dan beslissen we gezamenlijk of wij hier het juiste inzetmiddel zijn”, vertelt Eric over de samenwerking.

Het Veteranen Search Team heeft dit jaar al ruim 125 inzetten gehad. “Meer dan vorig jaar en dan moet de drukste periode nog komen”, weet Eric. “Vanaf deze tijd van het jaar, van de herfst tot aan de kerstdagen, neemt het aantal oproepen steeds verder toe. “Het betreft veelal personen met dementie of de ziekte van Alzheimer. Of situaties die gerelateerd zijn aan suïcide”, zegt hij. “We zien helaas ook een stijging van het aantal suïcides binnen de jongere doelgroep”, vult zijn teamgenoot Anouk te Velde aan. “Zij kampen vaak met mentale problemen.”

Tijdens een zoekactie worden er verschillende teams ingezet. Bikers, trackers, linielopers, motorteams, droneteams en geo-analisten. Bij een zoekactie rijden de vrijwilligers vanuit hun eigen woonplaats naar het startpunt van het zoekgebied. “De plaats die aangewezen wordt, kan bijvoorbeeld een parkeerplaats zijn of een plek in het bos. Meestal zijn we met vijftig tot tachtig mannen en vrouwen”, geeft Eric aan. “Hoe meer mensen hoe beter, vooral als we een groter gebied bestrijken.”

Voor de zoekactie wordt aan iedere vrijwilliger de standaardvraag gesteld: ben jij vandaag degene die iemand overleden moet vinden? Eric: “Als je thuis ruzie hebt gehad of een rotweek hebt gehad, ben je mentaal minder weerbaar. Dan is het verstandiger om te zeggen: ‘ik moet het vandaag niet doen’. Dat is ons zorgprotocol en die begint vooraf”, licht hij toe.

“Wat we tijdens een zoekactie zien is niet altijd prettig”, bevestigt Mariska. “Ook als we iemand goed en wel aantreAen. Diegene heeft misschien al een paar dagen in het bos gelegen. Daarom stellen we aan iedereen die standaardvraag. Kun je met zo’n beeld omgaan? Sta je er goed voor, zodat je dat vandaag aan kunt?”

Bij het daadwerkelijk vinden van een vermist persoon zijn volgens Eric meestal maar een paar personen betrokken. “Dat doen we bewust. Om netvliesvervuiling te voorkomen. De rest draait zich om en kijkt niet bij de persoon.”

Aan het begin van de inzet krijgen de vrijwilligers informatie door van de inzetcoördinator. Eric: “In samenwerking met de politie krijgen de vrijwilligers beperkte informatie over de vermiste persoon. Zodat we weten naar welke kleding en voetsporen we uit moeten kijken. Al kan iemand verschillende lagen kleding aanhebben en uiteindelijk een wit T-shirt dragen”, merkt hij op.

Het Veteranen Search Team zoekt overal, behalve in het water. Ze maken wel gebruik van onderwaterdrones. “Alleen wanneer we iets op het water zien. We kunnen overal doorheen, behalve door beton. We zijn niet snel te stoppen”, zegt Eric gedreven. Bij een zoekactie letten ze op verschillende sporen, zoals voetsporen of een medicatiestrip. “In een bos is niets recht of vierkant. Een stok, stang of schoen. Alles wat niet natuurlijk is, daar slaan we op aan.”

Het voortdurend scannen van de omgeving vergt energie. “Van links naar rechts. Van boven naar beneden. De knop staat aan, maar het is de bedoeling dat die knop ook weer uitgaat. Dat je rust vindt om te ontladen.” Die rust vindt Eric thuis.

Een inzet duurt soms twee of drie dagen. “De politie bepaalt wanneer de inzet stopt. Zij hebben uitgezocht wat ze in beeld willen brengen. Wij hebben de expertise in huis wat vermiste personen zouden kunnen doen. Het is onze taak om te zoeken en te signaleren. Daarna houdt onze taak op”, zegt Eric. “In sommige gevallen, kan dat best emotioneel zijn. Het ligt eraan hoe dicht je op de zaak zit. Je wilt het liefst iemand in leven weer thuis brengen.”

Eric heeft bijna honderdvijftig inzetten meegemaakt. Zijn eerste inzet was een zoekactie in een stad. “We zochten naar een mannelijk persoon. Uiteindelijk bleek hij thuis te zijn. Hij lag onder een deken in zijn huiskamer.”

De vermissingen waar kinderen bij betrokken zijn, maken de meeste indruk op hem. Hij denkt terug aan een recente vermissing van een ouder met twee kinderen. “We zochten drie dagen lang naar ze, maar na die drie dagen wisten we nog niet waar ze waren. Dat frustreerden ons allemaal, want we willen het zo graag oplossen.”

Ze zochten met trackers die gespecialiseerd zijn in alles wat afwijkt. “Zelfs grassprieten die verkeerd staan, maar we konden geen sporen vinden. We kregen geen vat op de zaak. Dat frustreerden ons enorm. Door het Landelijk Team Onderwaterzoekingen van de politie zijn de vermisten uiteindelijk teruggevonden”, blikt hij terug op de intense zoektocht waarover hij verder geen details geeft om de getroffen families te beschermen.

Het Veteranen Search Team weet ongeveer zestig procent van de vermissingen op te lossen. “Om het werk goed uit te voeren staat het team niet in contact met de familie van de vermisten. Dat is ter behoud van onszelf. Op die manier kun je dit werk volhouden”, meent Eric. Anouk: “Anders creëer je misschien een tunnelvisie. Ben je door de emoties niet scherp, waardoor je niet goed kunt zoeken.” Daarom houdt het team afstand. “Juist omdat de families het verdienen om antwoord te krijgen.”

Ook na een zoekactie staat het team voor elkaar klaar. Vrijwilligers die op inzet zijn geweest bij een zoekactie waar een persoon is aangetroAen, worden de dag erna gebeld. “We blijven vragen hoe het echt gaat. Als we het vermoeden hebben dat er achter het woord ‘goed’ iets anders schuilgaat, vragen we door. Een trigger kan zomaar binnenkomen. Of dat de vermissing ineens dichtbij komt”, weet Eric.

Een teamgenoot zocht laatst mee bij een vermissing van een jong persoon. “Iemand die een paar jaar ouder was dan haar eigen zoon. Na de zoekactie raakte die overeenkomst haar. Ik zei tegen haar: ‘geef jouw zoon die knuAel als je straks thuis bent’.” Met al zijn levenservaring beschouwt hij liefde als het allerbelangrijkst in de wereld. “Besef wat je hebt en heb lief.”