Veluwe Randmeer Mediagroep

De provincie Gelderland gaf in juni 2024 toestemming voor schade aan het leefgebied van de das bij de bouw van de villawijk. Daarbij verdwijnt maximaal 4,7 hectare foerageergebied, waar dassen hun voedsel zoeken. Natuurstichtingen vinden dat dit verlies moet worden gecompenseerd en vroegen de rechter om de bouw voorlopig te stoppen.

De voorzieningenrechter oordeelde dat de provincie waarschijnlijk gelijk krijgt. Volgens ecologische rapporten is er in de buurt voldoende alternatief voedselgebied voor dassen. Extra compensatie is daarom niet nodig.

Teleurstelling bij stichting

De uitspraak is voor Jaap Schröder van stichting Valouwe Natuur verbazingwekkend. “Zowel gedeputeerde staten, die de vergunning verleend heeft, als ook het ecologisch bureau, erkennen dat de bouw plaatsvindt in wat dan juridisch gezien essentieel leefgebied heet. Het is gebruikelijk dat als je een gebied aanmerkt als essentieel leefgebied, van in dit geval de das, dat je dat moet compenseren.”

Volgens Schröder erkent de voorzieningenrechter dat het om essentieel leefgebied gaat, maar verbindt hij daar geen gevolgen aan. “Maar trekt daar raar genoeg niet de consequentie uit dat er dus correct gecompenseerd moet worden. De compensatie is dat je dan het resterende gebied, om die villa’s heen, beter geschikt maakt voor dassen om daar voedsel in te zoeken. En daar worden dus helemaal geen maatregelen genomen.”

Kritiek op ecologisch onderzoek

Volgens de rechter is het ecologisch onderzoek voldoende, maar de stichtingen zijn het daar niet mee eens. “Er is onderzoek gedaan door een ecologisch bureau. In dat onderzoek is ook een kaartje opgenomen van de paadjes die dassen afleggen, genaamd wissels”, zegt Schröder. “In dat rapport stopten die paadjes opeens. Waarom dat ecologische bureau dat paadje niet gevolgd is, dat is mij niet helemaal duidelijk.”

Schröder volgde het paadje zelf en ontdekte een bewoonde dassenburcht vlak naast het villaterrein. Na een klacht kreeg het bureau een berisping en werd een nieuw rapport opgesteld. “Daarin hebben ze moeten toegeven dat er vlak naast het villapark een bewoonde dassenburcht ligt.”

‘Essentieel, maar verlies niet’

In het eerste rapport stond dat het gebied geen essentieel leefgebied was. In een tweede versie werd dat aangepast. Daarin staat dat het leefgebied wel essentieel is, maar dat het verlies ervan niet essentieel is.

Volgens Schröder botst dat met eerdere uitspraken van de Raad van State. “Als iets essentieel is, dan moet je compenseren. De voorzieningenrechter gaat daar op een of andere manier aan voorbij.”

Faunapassage geblokkeerd

Ondanks dat de provincie stelt dat extra compensatie niet nodig is, is er wel een faunatunnel onder de Hunnenweg aangelegd. Volgens de stichting kunnen dassen daar nu geen gebruik van maken, omdat de grondeigenaar aan de overkant een dassenraster heeft geplaatst.

Volgens Schröder wist de boer al jaren dat er dassen op zijn land komen en had hij daar geen bezwaar tegen. Hij is vooral boos omdat hij niet vooraf is geïnformeerd over de aanleg van de faunatunnel die in zijn weiland uitkomt. Uit onvrede over het gebrek aan overleg heeft hij een raster geplaatst, waardoor de dassen de tunnel niet kunnen gebruiken. “Niet omdat hij tegen dassen is.”

De rechter stelt dat dit mogelijk niet volgens de afspraken is, maar dat de stichtingen hiervoor een handhavingsverzoek bij de provincie moeten indienen. Dat verzoek loopt inmiddels. “Formeel is het nu een blokkade van een dassenwissel, en dat is verboden. We wachten af wat de provincie daarmee gaat doen,” zegt Schröder.

Bodemprocedure volgt

Binnenkort volgt een bodemprocedure bij de Raad van State. Die moet beoordelen of het besluit zorgvuldig en voldoende gemotiveerd is. Valouwe Natuur, Boom en Das en stichting Behoud Veluws Landschap trekken daarin samen op.

“Voor ons draait het om de consequenties van essentieel leefgebied,” zegt Schröder. “Volgens eerdere uitspraken moet je dat verlies compenseren. Dat kan met maatregelen als extra hagen, bekalken van grasland en het gebruik van stalmest in plaats van drijfmest. Dat is gunstig voor de das.