Begroting Putten: Woningbouw loopt vertraging op, miljoenen voor scholen

De gemeenteraad heeft de begroting unaniem aangenomen. Daarmee ligt vast waar Putten de komende jaren geld voor uittrekt. Maar voor verschillende plannen zijn nog onderzoeken, verdere besluiten of aanvullende middelen nodig.

Inwoners merken de veranderingen onder andere aan hun afvalrekening. Het vaste bedrag voor huishoudelijk afval stijgt van 169,50 naar 186,85 euro per jaar. Ook afvalzakken worden duurder. Een rol van 50 liter gaat van 16 naar 18 euro, een rol van 30 liter van 11 naar 12,50 euro. Volgens de gemeente komt dat onder andere door hogere verwerkingskosten, lonen en een CO₂-heffing.

Daarnaast stijgt het basistarief voor het riool van 222,80 naar 230 euro. Voor de onroerendezaakbelasting, de OZB, rekent Putten met 2,9 procent meer opbrengst vanwege inflatie. Wat een huiseigenaar uiteindelijk betaalt, hangt ook af van de WOZ-waarde en het tarief dat wordt vastgesteld.

Ook begraven wordt duurder. Het begraaftarief gaat van 917 naar 1.035 euro. Grafrechten voor dertig jaar stijgen van 1.535 naar 1.733 euro. Toch verwacht de gemeente daarmee vanaf 2028 nog niet alle kosten van de begraafplaatsen te kunnen betalen.

Tegenover de hogere rekening staan investeringen in voorzieningen. Voor de Gabriëlschool staat in 2028 ongeveer 7,1 miljoen euro op de planning. In 2029 volgen De Pelikaan en De Fontein, met ongeveer zes miljoen en 5,4 miljoen euro. Dat zijn de jaren waarin de investeringen zijn begroot; de gebouwen zijn daarmee niet automatisch in dat jaar klaar.

Ook bibliotheken op basisscholen kregen aandacht tijdens de begrotingsraad. De raad wil dat het college bij de volgende begrotingsronde met een voorstel komt voor structurele financiering vanaf 2028. Dat geld is nu nog niet toegekend.

Woningbouw blijft een belangrijke ambitie. De coalitie van SGP, CDA, ChristenUnie en GemeenteBelangen wil jaarlijks honderd tot honderdvijftig woningen laten bouwen. Halvinkhuizen speelt daarin een grote rol.

Maar de start laat langer op zich wachten dan eerder gedacht. In de vorige begroting werd nog uitgegaan van bouwen in 2026. Wethouder Bertus Cornelissen mikt inmiddels op eind maart of begin april 2027.

Er zijn namelijk nog onzekerheden. Zo loopt een procedure rond maatregelen voor dassen. Daarnaast belemmert de hindercirkel van een agrarisch bedrijf de bouw van 65 woningen in de eerste fase. Ook de elektriciteitsvoorziening en de afvoer van afvalwater vragen aandacht.

Wij Putten wilde met een motie een bouwstart uiterlijk op 11 maart 2027 afdwingen. De partij trok die in nadat het college toezegde de raad vaker over de voortgang te informeren. Een harde deadline is daarmee niet afgesproken.

Voor de voorbereiding van de zuidelijke ontsluitingsweg trekt Putten nog eens 250.000 euro uit. Die weg moet de bereikbaarheid verbeteren en is belangrijk voor verdere woningbouw aan de zuidkant van het dorp.

Tijdens het debat ontstonden vragen over eerdere uitgaven. Wethouder Van den Hoorn erkende dat overschrijdingen in eerdere voorbereidingsfasen onvoldoende duidelijk aan de raad waren gemeld. Het college moet daarover meer uitleg geven. Ook moet duidelijker worden wat provinciale regels voor beschermde boslocaties betekenen voor het beoogde tracé.

De begroting werkt het coalitieakkoord nog maar gedeeltelijk uit. Wel komt er jaarlijks 386.000 euro voor extra personele inzet, onder andere voor woningbouw, regionale samenwerking en een centrummanager. Voor onderzoek naar coalitieplannen is in zowel 2027 als 2028 eenmalig 250.000 euro beschikbaar.

Andere wensen moeten binnen bestaande budgetten passen of volgen bij de volgende begrotingsronde. Wij Putten uitte kritiek op dat doorschuiven.

Ondertussen wordt de financiële ruimte kleiner. In het begrotingsboek staat voor 2027 nog een overschot van bijna 384.000 euro. Zonder eenmalige inkomsten en uitgaven blijft ongeveer 20.000 euro over. Voor 2028 en 2029 staan tekorten van bijna 1,4 miljoen en 945.000 euro.

In 2030 verschijnt op papier weer een klein plusje. Toch zijn ook dan de jaarlijks terugkerende inkomsten onvoldoende om de jaarlijks terugkerende uitgaven te betalen. Het college moet in het voorjaar van 2027 duidelijk maken welke keuzes nodig zijn om de begroting voor de jaren daarna op orde te krijgen.