Nabestaanden leggen dinsdag een krans op het water ter nagedachtenis aan de slachtoffers uit Putten. Zij zijn in 1944 opgepakt tijdens de razzia van Putten en hadden de verschrikkingen van de oorlog bijna overleefd. "Maar het is ze niet gegund", zegt de Puttense historicus Evert de Graaf. "Wat in de Lübecker Bocht is gebeurd, is een vreselijk drama."

Hij legt uit wat er heeft plaatsgevonden: "Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog raken de Duitsers steeds meer grondgebied kwijt. Ze realiseren zich dat het spoedig afgelopen kan zijn. Daarom willen ze zo snel mogelijk allemaal sporen uitwissen die wijzen op de misdaden van het naziregime. In concentratiekampen in Noord Duitsland, waaronder Neuengamme, wordt bewijs vernietigd."

Vuurzee

Bij de ramp komen uiteindelijk zo'n 7300 mensen om het leven. Gevangenen die niet verdronken, kwamen overleden door vuur. De Graaf: "De zee stond in brand door alle brandstof die uit de schepen kwam. Er was letterlijk en figuurlijke een grote vuurzee."

Mensen die het geluk hadden de kant te bereiken, werden daar vaak nog doodgeschoten door aanwezige Duitsers. "Dat geldt ook voor Waldemar Nods, van het bekende boek en de film 'Sonny Boy'", weet De Graaf. "Twee kindsoldaten maken een einde aan zijn leven. Mensen die twee minuten later aankwamen, waaronder Wim Aloserij, die voorkomt in het boek 'De laatste getuige', waarin hij als laatst overlevende vertelt over de ramp, hadden meer geluk. De Duitse soldaten waren vertrokken. Voor Aloserij geldt dat hij werd opgevangen door geallieerde soldaten met dekens en warme chocolademelk." Ook vier mannen uit Putten overleefden de tragedie.

"Het is intriest wat er daar heeft plaatsgevonden", zegt De Graaf. "Ik vertelde het verhaal laatst aan Braziliaanse vrouwen op fietsvakantie, zij zaten met tranen in hun ogen te luisteren. De ramp is lange tijd een soort van vergeten. Ik denk dat het heel belangrijk is als mensen weten wat er is gebeurd."